İçeriğe geç

Ketojenik Diyet

Ketojenik diyet, karbonhidratın çok düşük, yağın yüksek tutulduğu ve diyetisyen kontrolünde uygulanması önerilen bir beslenme modelidir.

Ketojenik Diyet

Diyet türleri oldukça çeşitlidir. Ketojenik diyet bunlardan bir tanesidir. Bu nedenle uygulama şekilleri, içerdikleri besin öğeleri de farklılık göstermektedir.

Ketojenik Diyet Nedir?

Ketojenik diyet keto diyeti olarak da adlandırılmaktadır. Yüksek yağ, yüksek derece protein ve düşük karbonhidrat içeren bir beslenme düzenidir. Karbonhidrat oranı oldukça düşük olduğu için besin değeri açısından zengin ve karbonhidrat kaynağı olan birçok gıda; meyveler, tahıllar, süt grubu, baklagiller oldukça kısıtlı olarak tüketilmekte veya hiç tüketilmemelidir. Bu nedenle çoğu kişi için keto diyeti genellikle beslenme konusunda büyük değişiklikler yapmayı gerektirir.

ketojenik diyet nedirKetojenik diyet sırasında vücut enerji üretirken yeterli karbonhidratı alamadığı içinenerji yakımı sırası karbonhidratlardan yağlara geçmektedir. Vücut ketozise girdiği zaman ketonlar vücut için birincil enerji kaynağı haline gelir. Ketonlar kalp, böbrek ve kaslar için enerji sağlar. Aynı zamanda beyin için de alternatif enerji kaynağı olarak kullanılırlar.

Hatta ketojenik diyetin ortaya çıkışı bu nedene bağlıdır. Epilepside krizlerin azalması için beyinde glukoz yerine ketonunun kullanılması gerekmektedir ve ilk ketojenik diyet burdan ortaya çıkmaktadır.

Yapılan araştırmalar epilepsi için bu diyet türünün tedaviye destek olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Fakat kilo kaybı ve sağlığa olan diğer faydaları konusunda araştırmalar hala devam etmektedir. Başlangıçta kilo kaybı belirgin olabilir; ancak uzun vadeli sonuçlar henüz netleşmediği için kesin konuşmak mümkün değildir.

Ketojenik Diyet Nasıl Yapılır?

Keto diyeti yüksek yağdan, yüksek derecede proteinden ve çok düşük karbonhidrattan oluşmaktadır. Bu besin öğeleri;

  • %70 ve %80 arasında yağ,
  • %20 ile %25 arasında protein ve
  • %5 ile %10 arasında karbonhidrat olacak şekilde diyet listesinde yer almalıdır.

Karbonhidratların sınırlanmasının yanı sıra ağırlık antrenmanı içeren egzersizler yapılmıyor ise protein alımı yeterli miktarlarda tutulabilmektedir.

Ketojenik diyette;

  • Alınan kaloriye bağlı olarak karbonhidrat tüketimi %5-10 arasında olmalıdır. Aynı zamanda ılımlı keto diyeti ile bu miktarlar değişebilmektedir.
  • Ketozis durumuna ulaşmak genellikle bir haftadan uzun sürmektedir.
  • Hesaplanan miktardan ufacık bir miktar fazla karbonhidrat tüketmek ketozis durumuna geçişi engelleyebilmektedir. Bu nedenle besin değerlerinin tüketim miktarına dikkat edilmelidir.

Ketojenik Diyet Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Keto diyeti ilk olarak epilepsiyi yönetmeye ve tedavisine destek olmak için kullanılmıştır. Daha sonra obezite ve diyabet gibi durumlardaki olası rolü de araştırılmıştır; bu konuda hekim değerlendirmesi gerekir.

Obezite, kalp hastalığı ve diyabet gibi durumlarda bu diyetin uygun olup olmadığına hekim karar vermelidir.

Başlangıçta kilo kaybı sağlıyor gibi görünse de diyetin uzun süreli uygulanmasında aksi yönde gelişmeler bildirilmiştir. Bazı çalışmalarda hormonal değişiklikler ve belirtilerin geri döndüğü bildirilmiştir.

  • Herhangi bir sağlık problemi yoksa ve kişinin yaşam düzenine uygunsa, yalnızca hekim onayıyla ve diyetisyen takibinde kilo verme sürecinde değerlendirilebilir.

Ketojenik Diyet Listesi Neleri İçerir?

keto diyet listesiKeto diyeti protein, karbonhidrat ve yağ kaynaklarını içermektedir. Aynı zamanda uzun süreli ketojenik diyet yapan kişilerde vitamin, mineral ve lif alımına özel dikkat gerekir; takviye kullanımı yalnızca hekim önerisiyle yapılmalıdır.

Protein Kaynakları: Kırmızı et, tavuk eti, balık, hindi eti, peynir ve yumurta tüketilebilmektedir.

Karbonhidrat Kaynakları: karbonhidrat miktarı düşük sebzeler.

Yağ Kaynakları: zeytinyağı, tereyağ, ghee, susam, tahin, aspir, fındık, fıstık,kaju, badem ve tohumların yağları,

Ketojenik Diyetin Faydaları Nelerdir?

  • Keto diyetinde daha az açlık hissedilmektedir. Bunun nedeni yağlı yiyeceklerin vücutta parçalanmasının daha uzun sürmesidir.
  • Hekim gözetiminde epilepsi yönetimini destekleyebilir.
  • Başlangıçtaki kilo kaybı çoğu zaman belirgindir; ancak uzun vadeli sonuçlar daha az nettir.
  • Ketojenik diyet et, yağlı balık, tereyağı gibi yüksek yağlı yiyecekleri kısıtlamaz. Bu nedenle bazı kişiler bu beslenme düzenini sürdürmeyi daha kolay bulur. Bu özelliği sayesinde keto diyeti popüler bir hale gelmiştir.
  • Çocuklarda nöbetleri azalttığını gösteren önemli çalışmalar bulunmaktadır. Aynı zamanda Parkinson, Alzheimer, multipl skleroz, uyku bozuklukları ve otizm gibi diğer beyin bozuklukları üzerinde sağladığı faydalar hakkında araştırmalar yapılmaktadır.
  • Kısa vadede bazı tip 2 diyabet hastalarında kan şekeri kontrolüne yardımcı olabilir; ancak ilaçlar önce hekim tarafından gözden geçirilmelidir. Bu etkileri inceleyen uzun vadeli çalışmalar sınırlıdır.

Ketojenik Diyetin Zararı Var Mıdır?

ketojenik diyet faydalarıKetojenik diyetin bazı riskleri bulunmaktadır. Bu nedenle yalnızca doktor kontrolünde ve diyetisyen takibinde uygulanması gereken bir diyet çeşididir.

  • Keto diyeti uzun vadede yapıldığı zaman kötü kolesterol olarak bilinen LDL kolesterol değerlerinin artmasına neden olabilmektedir.
  • Yeterli miktarda sebze, meyve ve tahıl tüketilemeyeceği için vitamin ve mineral düzeyinde eksiklikler meydana gelebilir.
  • Karaciğer problemlerine yol açabilmektedir.
  • Keto diyeti lifli gıdalar açısından zengin değildir. Bu nedenle kabızlık problemi ortaya çıkabilmektedir.
  • Zihin bulanıklığı ve ruh hali değişimlerine neden olabilmektedir.

Ketojenik Diyet Kimlere Uygulanmamalıdır?

Ketojenik diyet belirtilen sağlık sorunlarını yaşayan ya da yaşamış olan kişilere hekim onayı olmadan uygulanmamalıdır.

  • Pankreas Hastalığı
  • Karaciğer Hastalıkları
  • Tiroid Problemleri
  • Yeme Bozuklukları
  • Safra Kesesi Hastalığı
  • Böbrek Hastalıkları
  • İnsülin veya kan şekerini düşüren ilaçlarla tedavi edilen diyabet

Ayrıca keto diyetinin hem kısa hem de uzun vadede sağlık riskleri bulunmaktadır.

  • Büyüme-gelişme çağındaki herkese
  • Gebelere
  • Emzirme döneminde olanlara
  • Sosyal ve biyolojik şartları uygun olmayan bireylere yapılmamalıdır.

Ketojenik Diyetin Yan Etkileri Nelerdir?

Ketojenik diyetin yan etkileri kısa vadeli ve uzun vadeli olmak üzere iki grupta incelenmelidir. Kısa vadeli yan etkileri;

  • Bulantı
  • Kusma
  • Baş Ağrısı
  • Yorgunluk
  • Baş Dönmesi
  • Uykusuzluk
  • Kabızlık
  • Egzersiz Toleransında Zorluk

Bu belirtiler birkaç gün ya da birkaç hafta içinde geçmektedir. Yeterli sıvı alımı bu semptomların hafiflemesine yardımcı olabilir; belirtiler sürerse hekime başvurun.

Uzun vadeli yan etkileri ise aşağıdaki gibidir;

  • Hepatik Steatoz
  • Hipoproteinemi
  • Böbrek Taşı
  • Vitamin ve Minarel Eksiklikleri

Ayrıca ketojenik diyet uygulayan kişilerde nadir de olsa yanlış pozitif nefes alkol testine neden olabilmektedir.

Ketojenik Diyet’te Uzak Durulması Gerekenler

Keto diyeti sırasında karbonhidratlardan ve aynı zamanda işlenmiş gıdalardan da uzak durulması gerekmektedir. Bu nedenle ketojenik diyette yüksek karbonhidrat içeren sebzelerden, meyvelerden, baklagillerden uzak durulmalıdır. Süt-yoğurt-kefir-ayran tüketimi ise diyetin genel içeriğine bağlı olarak ‘’belki’’ eklenebilir.

Ketojenik diyette uzak durulması gereken gıdalara örnek vermek gerekirse;

  • Şeker
  • Tahıllar
  • Nişastalı sebzeler
  • Meyve suları
  • Bal, şurup, reçel
  • Cips, bisküvi gibi hazır gıdalar
  • baklagiller

Ketojenik Diyet Listesi Neden Diyetisyenle Hazırlanmalıdır?

Ketojenik diyet uygulanma biçimi itibariyle hem fayda hem de zarar oluşturabilecek türde bir beslenme şeklidir. Bu nedenle bir diyetisyen yardımıyla kişiye özgü olacak şekilde uygulanmalıdır.

Ayrıca alınan kaloriyi dengelemek için yağ alımını arttırırken karbonhidrat alımını azaltır. Dolayısıyla bu konuda uygulanacak olan diyetin kişiye uygun olup olmadığı, uygunsa eğer beslenme planının ayarlanması için diyetisyene ihtiyaç vardır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminize ve diyetisyeninize danışın.

Bilgi formu

Formu doldurun, size dönüş yapalım.

Kişisel verileriniz Aydınlatma Metni kapsamında, yalnızca talebinizi yanıtlamak için işlenir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kişiye özel beslenme programı için mutlaka uzman diyetisyene danışınız.

Paylaş