Zerdeçal
Zerdeçal, birçok kişinin dengeli bir beslenme düzeninin parçası olarak günlük yemeklerine kattığı bir baharattır. Yemeklerde kullanımı genel olarak güvenli kabul edilir; ancak bir kilo verme yöntemi değildir ve tıbbi bakımın yerini tutmaz.
Zerdeçalın özü olan kurkumin ilk kez yaklaşık 200 yıl önce izole edilmiştir. Ancak yüzyıllardır geleneksel tıbbın değişmez bileşenlerinden birisidir.
Kullanım Alanları ve Faydaları
Kurkumin, zerdeçalda bulunan güçlü bir fitokimyasaldır ve anti-inflamatuar bir etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Test tüpü ve hayvan çalışmalarında, kurkuminin iltihaba neden olan belirli biyolojik yolları bloke ettiği gözlemlenmiştir. Birçok araştırma, kronik ve düşük dereceli inflamasyonun kalp hastalığı, diyabet, Alzheimer ve kanser gibi sağlık sorunlarının gelişmesinde önemli bir etken olabileceğini öne sürmüştür.
Randomize kontrollü çalışmalar (RCT'ler) tarafından yapılan araştırmalar sonucunda zerdeçal ve kurkuminin etkileri hakkında bazıları sonuçsuz kalsa da çoğu ilgi çekici sonuçlar vermiştir. Bunlardan bazıları, zerdeçalın diz ağrısını hafifletebileceğini ve osteoartritli kişilerde iyileşme görüldüğünü öne sürmektedir. Başka bir randomize kontrollü çalışmada, 120 fazla kilolu kişiye üç ay boyunca zerdeçal takviyesi verilmiş ve kan yağ düzeylerinde değişiklikler bildirilmiştir. Zerdeçal ayrıca kaşıntılı deriye sahip kronik böbrek hastalığı olan kişilerin yaşam kalitesini iyileştirebilir; bir randomize kontrollü çalışmada zerdeçal alan kişilerde iltihaplanma belirteçlerinin ve kaşıntının daha düşük olduğu bildirilmiştir. Tablo henüz net olmasa da diğer RCT'ler zerdeçalın kalp sağlığında, diyabette, cerrahi sonrası iyileşmede ve irritabl bağırsak sendromunda yararlı bir rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Bunlar araştırma bulgularıdır, tedavi iddiası değildir; zerdeçal hekiminizin verdiği ilacın veya önerinin yerini tutmamalıdır.
Kullanım ve Dozlar
Zerdeçal takviyelerinin dozu ve kullanımı hekiminiz tarafından belirlenir; araştırmalarda kullanılan miktarlar kişiler için öneri niteliği taşımaz. Zerdeçal baharat olarak yemeklerde kullanıldığında da yararı devam eder. Yüksek dozlarda zerdeçal ve kurkuminin uzun vadeli güvenliğini doğrulayan araştırmalar yetersiz olduğundan, bu takviyelerin yüksek dozlarda uzun süre tüketimi önerilmemektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), kurkumin için vücut ağırlığının kilogramı başına 1,4 mg (0-3 mg/kg) kabul edilebilir günlük alım miktarını belirlemiştir.
Oral kurkumin; polifenol ve hidrofobik bir moleküldür, yani suyu sevmez. Bu nedenle suda çözünürlüğü yok denecek kadar azdır. Suda çözünmemesi nedeniyle biyoyararlanımı oldukça sınırlıdır. (Çiğ olarak yoğurdun üzerine serpilen zerdeçalın vücuda faydası çok azdır!)
Bu nedenle baharat önce yağda çözülüp ardından yemeğe eklenerek pişirilmelidir. Karabiberin de kurkuminin emilimini artırdığı unutulmamalıdır.
Zerdeçal takviyeleri bazı ilaçlarla etkileşebilir. Birden fazla ilaç kullanıyorsanız, zerdeçal takviyesinin size uygun olup olmadığını ve ne zaman alınacağını lütfen hekiminize veya eczacınıza sorun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminize ve diyetisyeninize danışın.
Kişiye özel beslenme planı için randevu alın
Bu yazıdaki bilgiler geneldir; ihtiyacınız yaşınıza, sağlık durumunuza ve hedefinize göre değişir. Size uygun planı birlikte oluşturmak için bize yazın.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kişiye özel beslenme programı için mutlaka uzman diyetisyene danışınız.
