İçeriğe geç
Diyet

Probiyotik-Prebiyotik

Probiyotikler yoğurt ve kefir gibi gıdalarda bulunan canlı mikroorganizmalardır; prebiyotikler ise onları besler. Aradaki farkı, gıda kaynaklarını ve takviye ipuçlarını öğrenin.

Yazan: Uzm. Dyt. Nazlı Gülşah Doğan Yayın: Güncellendi: 2 dk okuma
Probiyotik-Prebiyotik

Probiyotik

Probiyotiklerin insan sağlığı üzerindeki olası yararlı etkileri araştırılmıştır. Probiyotikli ürünlerin yeterli tüketimi; sağlığın desteklenmesi, gastrointestinal sistemin düzenlenmesi ve bağışıklığın desteklenmesi ile ilişkilendirilmiştir. Bunlara ek olarak probiyotikler; yüksek kolesterol düzeyleri, kolon/mesane sağlığı, kemik sağlığı, ishalden korunma, laktoz toleransının geliştirilmesi, obezite, hipertansiyon, alerjik reaksiyonlar, atopik egzama, kabızlığın hafifletilmesi ve ürogenital enfeksiyon açısından da incelenmiştir; ancak kanıtlar değişkendir ve probiyotikler bu durumlar için bir tedavi değildir. Gıdalarda probiyotik özellik gösteren bazı mikroorganizmaların varlığı bilinmektedir. Bunlara örnek olarak; yoğurt, peynir, kefir, boza vb geleneksel gıdaları sıralayabiliriz.  Bunlarla birlikte birçok süt ve süt ürünü gelmektedir. Probiyotik içeren süt ürünlerinin tüketiminin, obezite, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve beyin felcinin önlenmesine katkıda bulunabilecek kan kolesterolünde azalma ile ilişkili olduğuna dair kanıtlar bulunmaktadır.

Probiyotik Takviyesi  Seçiminde Nelere Dikkat  Etmeliyiz?

Probiyotik takviyeleri genelikle vücut tarafından kolay tolere edilebilir ve güvenilirdir. Probiyotik seçerken; kişinin kendi sağlık durumuyla birlikte kullanılan diğer ilaçlarla etkileşimi olup olmadığına, kullanım kolaylığına, güvenilir ve kaliteli içeriklere sahip olmasına dikkat edilmelidir. Piyasada bulunan çeşitli probiyotik takviyelerinde seçim yaparken, içerdiği bakteri suşu ve kanıtlanmış faydaları tercihlerimizdeki ilk nedenimiz olmalıdır. Hangi nedenle probiyotik takviyesi kullanmak istediğimizi ve hangi bakterinin bize uygun olacağını bilmemiz gerekir; takviyeler yalnızca hekim veya diyetisyen önerisiyle kullanılmalıdır. Probiyotikler hemen etki göstermez; yaklaşık 2 haftalık bir kullanım süresi gerekir.

Hangi şikâyet için hangi türlerin araştırıldığına dair birkaç örnek verelim:

  • Kabızlık için araştırılan türler: B.lactis, B.longum, L.acidophilus, L. reuteri, L. plantarum, L. rhamnosus ve B. animalis.
  • İshal için araştırılan türler: Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus acidophilus and Lactobacillus bulgaricus. 
  • İshal baskın IBS’te araştırılan türler: B. coagulans, S. boulardii, Lactobacillus ve Bifidobacterium türlerinin kombinasyonu.

 

Prebiyotik

Prebiyotiklerin temel amacı, sindirim sistemdeki faydalı bakterilerin büyümesini ve aktivitesini arttırmaktır. Prebiyotikler ince bağırsakta sindirime uğramazlar. Bu özellikleri sayesinde sağlık üzerinde olumlu etkileri vardır. Prebiyotiklerin yeterli alımının, çoğunlukla magnezyum ve kalsiyum olmak üzere minerallerin emilimini artırdığı gösterilmiştir. Prebiyotiklere örnek olarak Frukto-oligosakkaritler, inülin, galakto-sakkaritler, laktuloz ve laktitol’u verebiliriz.

Prebiyotik gıdalar, içerisinde prebiyotik madde bulunan ürün demektir. Meyve, sebze, tahıllar ve diğer yenilebilir bitkiler, potansiyel prebiyotikleri oluşturan karbonhidrat kaynaklarıdır. Bu gıdaları; Domates, enginar, muz, kuşkonmaz, çilek, sarımsak, soğan, hindiba, yeşil sebzeler, baklagiller, yulaf, keten tohumu, arpa ve buğday olarak sıralayabiliriz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminize ve diyetisyeninize danışın.

Kişiye özel beslenme planı için randevu alın

Bu yazıdaki bilgiler geneldir; ihtiyacınız yaşınıza, sağlık durumunuza ve hedefinize göre değişir. Size uygun planı birlikte oluşturmak için bize yazın.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kişiye özel beslenme programı için mutlaka uzman diyetisyene danışınız.