Vejetaryen Beslenme

Vejetaryen beslenme dini ya da kişisel nedenlere bağlı olarak et, balık ve kümes hayvanlarının tüketilmediği beslenme şeklidir. Belli bir besin grubu tamamen kısıtlandığı için çok daha bilinçli bir şekilde beslenme gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla vejetaryen beslenmede uzman diyetisyen desteği oldukça önemlidir.

Vejetaryen Ne Demek?

Vejetaryen diyet, et, balık ve kümes hayvanlarının tüketilmediği bir beslenme düzenine verilen isimdir. Bu şekilde beslenen kişilere ise vejetaryen denilmektedir. Kişiler genellikle dini ve kişisel nedenlerle ve hayvan hakları gibi etik konulardan kaynaklı olarak vejetaryen beslenme şeklini benimserler.

Vejetaryen Çeşitleri Nelerdir?

Vejetaryenliğin en yaygın çeşitleri tablodaki gibidir:

Olası Faydaları

Yapılan çalışmalar vejetaryenlerin de iyi bir beslenme düzenine sahip olduklarını ve aynı zamanda lif, C vitamini, E vitamini, magnezyum gibi önemli besin maddelerini fazla tükettiklerini göstermektedir. Dengeli planlanan vejetaryen beslenme ile ilişkilendirilen olası faydalar şunlardır;

• Kilo yönetimini destekleyebilir: Bazı çalışmalar, planlı vejetaryen beslenmenin kilo kontrolüyle ilişkili olabileceğini göstermektedir; sonuçlar kişiden kişiye değişir.
• Bazı kanser türlerinin riskiyle ilişkilendirilmektedir: Bitki ağırlıklı beslenme düzenlerinin bazı kanser türlerinin daha düşük riskiyle ilişkili olduğunu bildiren araştırmalar vardır; bu alandaki çalışmalar sürmektedir.
• Tip 2 diyabet riskiyle ilişkilendirilmektedir: Bazı araştırmalar bitki ağırlıklı beslenmenin daha düşük tip 2 diyabet riskiyle ilişkili olduğunu bildirmektedir.
• Kalp hastalıkları riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirilmektedir.
• Bakliyat tüketimi lif yönünden zengindir. Bu nedenle lif alımının artmasına katkıda bulunabilir.
• Vejetaryenler et tüketmedikleri için vitaminlerine çok daha fazla dikkat etmektedir. Dikkatli planlanmayan vejetaryen beslenmede ise demir, B12 gibi besin öğeleri açısından eksiklik riski bulunduğundan düzenli kontrol önemlidir.

Vejetaryen beslenme olası faydalar sunabilse de bu beslenme düzeninde rutin doktor kontrolleri ihmal edilmemeli ve aynı zamanda gün içinde alınan besin öğelerine ekstra özen gösterilmelidir.

Vejetaryenler Protein İhtiyacını Nasıl Karşılar?

Vejetaryen beslenmede protein ihtiyacı genellikle kurubaklagiller ve soyadan karşılanmaktadır. Aynı zamanda eğer beslenme türü izin veriyorsa yoğurt, peynir gibi süt ürünlerinden de karşılanabilmektedir.

Vejetaryen Beslenme Önerileri

• Vejetaryen diyet sağlığınız için mutlaka çeşitli meyveler, sebzeler, tahıllar, sağlıklı yağlar ve proteinler içermelidir.
• Et tarafından sağlanan proteinden faydalanılamadığı için diyetinizde tohum, baklagiller, tempeh, tofu gibi protein açısından zengin bitkisel besinler yer almalıdır.
• Vejetaryen beslenmeye yeni başlayacaksanız ya da yeterli bilgiye sahip değilseniz bir diyetisyen ile bu süreci yönetmek yararlı olacaktır.
• Vejetaryen beslenme düzeni vitamin ve mineral eksikliğine neden olabildiği için düzenli olarak kontrol yapılmalıdır.
• Lakto – ovo beslenme düzeni uygulanıyorsa yumurta ve süt ürünleri de protein alımını arttırabilmektedir.
• Meyve, sebze ve kepekli tahıllar gibi besleyiciliği fazla olan gıdalar tüketilmelidir.

Vejetaryen Beslenme Biçiminde Tüketilmesi Gerekenler

Vejetaryen beslenme şeklinde tüketilen gıdaların dengeli, yeterli ve sağlıklı olması oldukça önemlidir. Dolayısıyla bir vejetaryenin beslenme düzeninde aşağıdaki besin grupları mutlaka yer almalıdır.

• Meyve: Elma, muz, portakal, kavun, armut, şeftali
• Sebze: Yeşil yapraklı sebzeler, kuşkonmaz, brokoli, domates
• Tahıl: Kinoa, arpa, karabuğday, pirinç, yulaf
• Baklagiller: Mercimek, fasulye, bezelye, nohut
• Kuruyemiş: Badem, ceviz, kestane
• Tohumlar: Keten tohumu, chia tohumu ve kenevir tohumu
• Sağlıklı yağlar: Hindistan cevizi yağı, zeytinyağı, avokado yağı
• Proteinler: Tempeh, tofu, spirulina, yumurta, süt ürünleri

Vejetaryen Beslenme Tarzında Yapılan Hatalar

Vejetaryen beslenme şeklinde belirli gıdalar tüketilmediği için bazı besinlere aşırı yönelim ya da yanlış beslenme tarzını benimseme gibi hatalar yapılabilmektedir. Sıklıkla yapılan hatalar aşağıdaki gibidir:

• Baklagiller gibi posa yönünden zengin gıdalara bir anda yüklenmek
• Çok fazla unlu mamul tüketmek
• Yetersiz beslenmek
• B12 vitamin takviyesine dikkat etmemek
• Rutin doktor kontrollerini ihmal etmek
• Dengesiz beslenmek

Uzman Diyetisyen Desteği Neden Önemlidir?

Bütün diyet türlerinde olduğu gibi vejetaryen beslenme şeklinde de uzman diyetisyen desteği oldukça önemlidir. Özellikle yukarıda belirtilen hataların yapılmaması ve sağlıklı bir beslenme programının oluşturulabilmesi için mutlaka bu süreç uzman diyetisyen ile birlikte yürütülmelidir. Çünkü beslenme sağlık ile doğrudan ilişkili olan bir kavramdır. Sağlığın korunması için ilk adım yeterli ve dengeli beslenmektir.

Size Özel Diyet Listesi için...

Kliniğimizde ön görüşmede vücut analiziniz yapıldıktan sonra size özel diyet listesi hazırlanmaktadır. Diyet listesi hazırlanırken yaşam tarzınız da göz önünde bulundurulmaktadır.

Size özel diyet listesinin hazırlanması için whatsapp butonunu ya da iletişim bilgilerimizi kullanarak bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminize ve diyetisyeninize danışın.