İçeriğe geç
Diyet

Crohn Hastalığında Beslenme

Crohn hastalığı, ağızdan anüse kadar uzanan gastrointestinal kanalın herhangi bir bölümünü etkileyebilen bir hastalıktır.

Yazan: Uzm. Dyt. Nazlı Gülşah Doğan Yayın: Güncellendi: 3 dk okuma
Crohn Hastalığında Beslenme

Dengeli, yeterli ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları genel sağlığı desteklemektedir. Aynı zamanda bazı sağlık sorunlarında beslenme, tıbbi bakımın yanında önemli bir destektir. Beslenmenin destek amacıyla kullanıldığı durumlardan bir tanesi de Crohn hastalığı olarak karşımıza çıkmaktadır. 

Crohn Hastalığı Nedir?

Crohn hastalığı, bir tür inflamatuar bağırsak hastalığıdır. Yani gastrointestinal sistemin iltihaplanması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Sıklıkla ince bağırsakta ve kolonda görülür. Ancak ağızdan anüse kadar uzanan gastrointestinal (GI) kanalın herhangi bir bölümünü etkileyebilmektedir. 

Crohn Hastalığının Semptomları Nelerdir?

Crohn hastalığı semptomları aşağıdaki gibidir:

  • Kilo kaybı
  • İştah kaybı
  • İshal
  • Karında kramp
  • Bağırsak hareketinden sonra bağırsakların hala boş olmadığının hissedilmesi
  • Dışkıda kan görülmesi
  • Bağırsak hareketlerinin yetersiz olduğunun hissedilmesi 
  • Ateş
  • Tükenmişlik

Bu belirtilerin birçok nedeni olabilir; doğru değerlendirme için lütfen hekiminize başvurun.

Crohn Hastalığı Sebepleri Nelerdir?

Crohn hastalığına neyin sebep olduğu net olarak bilinmemektedir. Ancak aşağıdaki bulunan faktörlerin söz konusu hastalığın gelişmesine katkıda bulunduğu düşünülmektedir: 

  • Bağışıklık sisteminin olması gerektiği gibi çalışmaması
  • Genetik faktörler
  • Çevresel etkiler

Crohn Hastalığında Beslenme Nasıl Olmalı?

Yiyecekler Crohn hastalığına neden olmamaktadır. Ancak hastalığın alevlenmesini tetikleyebilmektedir. Bu nedenle Crohn hastalığında beslenme, hastalığın yönetimini tıbbi bakımın yanında destekleyen bir yaklaşım olarak düşünülmelidir. 

Crohn hastalığına sahipseniz eğer mutlaka bir beslenme uzmanından destek almanız gerekmektedir. Çünkü beslenme uzmanı yiyeceklerin semptomları nasıl etkileyebileceğini ve diyetin hastalığın yönetimini desteklemek için nasıl sürdürülmesi gerektiği konusunda bilgi sahibidir. Bu sayede bilinçsiz şekilde yaptığınız hatalardan da korunmanız mümkün olur.

Crohn hastalığında beslenme desteği hastadan hastaya göre değişkenlik göstermektedir. Çünkü hastalık farklı insanlarda GI kanalının farklı alanlarını tutabilmektedir. Bu nedenle söz konusu hastalıkta mutlaka hekiminizle birlikte kişiye özel bir beslenme programı hazırlanmalıdır. 

Crohn Hastalığı Beslenme Programında Hangi Besinler Yer Alabilir?

Crohn hastalığı tek tip bir beslenme programıyla ele alınabilen bir hastalık değildir. Dolayısıyla kişilerin diyetlerinde farklı besinler bulunabilmektedir. Ayrıca beslenme, ana tedavi olarak değil tıbbi bakıma destek olarak görülmelidir. 

Crohn hastalığında aşağıdaki besinler ve takviyeler beslenme programında yer alabilir:

  • Düşük lifli gıdalar (beyaz ekmek beyaz pirinç gibi)
  • Süt (muz ile birlikte özel durumlarda kullanılabilir)
  • Omega 3 yağları 
  • Balık 
  • B12 takviyesi
  • Sebze ve meyveler
  • Yüksek lifli gıdalar 
  • Laktoz intoleransının olmadığı durumlarda yoğurt, eski ve sert peynirler 
  • Yumurta 
  • Yumuşak formlarda ezilmiş olarak az da olsa fındık fıstık gibi kuruyemişler 
  • Balık yağı takviyesi 
  • D vitamini takviyesi

Bahsedilen bu besinler ve takviyeler genellikle Crohn hastalığında tıbbi bakıma destek olmak için beslenme programına eklenmektedir. Ancak hastalığın şiddeti ve durumuna bağlı olarak listedeki bazı besinlerin sınırlandırılması gerekebilir. Bu nedenle beslenme programı mutlaka hekiminizle birlikte bir beslenme uzmanı tarafından hazırlanmalıdır. Lütfen hekiminize danışmadan herhangi bir takviyeye başlamayın. 

Crohn Hastalığında Hangi Besinler Sınırlandırılmalıdır?

Crohn hastalığında beslenme için sıklıkla sınırlandırılması veya dikkat edilmesi önerilen besinler aşağıdaki gibidir:

  • Mayonez, krema, tereyağı gibi yüksek yağlı gıdalar
  • Baharatlar
  • Paketlenmiş gıdalar
  • Baklagiller (Nohut, fasulye, mercimek)
  • Kırmızı et
  • Pişmemiş sebze ve meyve
  • Gazlı içecekler
  • Kızarmış yiyecekler
  • Lahana
  • Brokoli
  • Tohumlar
  • Mısır
  • Karnabahar
  • Kafein
  • Alkol
  • Glukoz
  • Laktoz
  • Glüten

Glukoz, glüten ve laktoz bazı durumlarda sınırlandırılmaktadır. Kontrollü bir şekilde denenerek herhangi bir sorun yaratıp yaratmadığı kontrol edilmeli ve sonrasında tüketilmelidir. Çünkü başkasında herhangi bir soruna neden olmayan bu besinler size iyi gelmeyebilir. Bu nedenle her zaman bilinçli bir şekilde ilerlemekte fayda vardır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminize ve diyetisyeninize danışın.

Kişiye özel beslenme planı için randevu alın

Bu yazıdaki bilgiler geneldir; ihtiyacınız yaşınıza, sağlık durumunuza ve hedefinize göre değişir. Size uygun planı birlikte oluşturmak için bize yazın.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kişiye özel beslenme programı için mutlaka uzman diyetisyene danışınız.